تصوف و شریعت
20 بازدید
محل نشر: هفت آسمان » زمستان 1381 - شماره 16 » (34 صفحه - از 233 تا 266)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
اشاره مقاله حاضر به گزارش و بررسی دیدگاه بزرگان تصوف و عرفان نسبت به شریعت و احکام عملیِ دین می‏پردازد. مراد از صوفیان در این مقاله بزرگان و افراد برجسته تصوف و عرفان می‏باشد؛ افرادی که رشد و رواج تعالیم صوفیه وامدار آنان بوده است و مورد قبول صوفیان نیز می‏باشند. بررسی رفتار و گفتار منسوبان و پیروان این راه و رسم و کسانی که ظاهر درویشی را به ارث برده‏اند تحقیقی جدا می‏طلبد و طبعا نتایج دیگری نیز در پی خواهد داشت. شریعت در اصطلاح، تعالیمی است که آنها را، یکی از پیامبران از سوی خدا آورده باشد، اعم از این‏که از امور اعتقادی باشد یا عملی و گاهی نیز فقط به احکام فرعیه گفته می‏شود(1)؛ موضوع بحث حاضر شریعت به معنای اخیر آن است. کاربرد این واژه در چند قرن نخستِ اسلام بیش‏تر در معنای عام آن، یعنی مجموعه اصول اعتقادی و فروع فقهی و دستورات اخلاقی بوده و در اصطلاح صوفیان هر گاه قسیم طریقت و حقیقت قرار گرفته، غالبا در فروع عملی و احکام فقهی و یا جنبه‏های ظاهری تعالیم دینی (فقه و حدیث) به کار رفته است. بررسی رابطه تعالیم صوفیان با شریعت به معنای عامِ آن و عرضه مبانی نظری و عملی آنان بر قرآن و سنت، کاری سترگ و جمعی است؛ به‏علاوه، دانشی وسیع و عمیق می‏طلبد و البته این در توان هر کسی نیست و چه بسا دست‏نیافتنی باشد؛ زیرا صوفیان نیز همانند دیگر گروه‏های اسلامی در مبانی نظری و تعالیم عملی و روش‏های سلوک از دیدگاه یکسانی برخوردار نیستند و در سلسله‏ها و طریقه‏های مختلف آنها، در رد و ______________________________ 1. پورجوادی، مجله معارف، دوره پنجم، شماره اول، ص14؛ سراج طوسی، اللمع، ص 43.